Eerlijk? Ik gebruik ChatGPT ook gewoon. Niet voor mijn blogs of nieuwsbrieven, maar wel voor voorbeeldzinnen en -teksten voor school (hoe deden docenten dat vroeger!).
Daarom herken ik ook steeds beter de stilistische trucjes die ome Chat toepast in zijn teksten. En herken ik het dus ook wanneer anderen ChatGPT gebruiken. Doorgaans is dat geen aanbeveling, want ik lees liever authentieke teksten. Liever een slordige menselijke tekst dan eentje die perfect opgebouwd is, maar een tikkeltje afstandelijk.
Ik geef je 5 trucjes waar ik ChatGPT in herken (vooral de laatste is een echte valkuil):
1 – De ‘em dash’
Dit doet ChatGPT al vanaf het begin: het veelvuldig gebruik van het gedachtestreepje – de ‘em dash’. Zoals in voorgaande zin. Zelf gebruik ik deze interpunctie ook al jaren, dus op zich hoeft het niet erg te zijn. Alleen doet ChatGPT het veel vaker. En op de meest onlogische plekken.
De reden is dat de ‘em dash’ in Amerikaanse teksten meer gebruikt wordt, en daar zijn de taalmodellen vooral mee getraind. In het Nederlands staat het daardoor al snel gek. Meestal kun je het simpel vervangen door een komma, dubbele punt of gewone punt.
(Overigens is de ‘em dash’ van Chat langer dan het streepje dat ik zelf gebruik en dat de meeste schrijvers gebruiken. Alleen al daaraan kun je zien of het door Chat of door een menselijke schrijver is geproduceerd.)
2 – Té vaak dit streepje
Nog zo’n streepje dat je in Chat-teksten vaker ziet: de accent aigu. Oftewel het streepje dat vaak op een e gezet wordt om iets te benadrukken. Voorbeeldjes:
- Rust begint met loslaten én kiezen.
- Hoe je wél omzet uit je blogs haalt
- Dit werkt écht.
Het is niet fout en ik gebruik ze ook. Maar met benadrukken moet je spaarzaam zijn. Doe het dus niet te vaak.
Kijk ook of het echt nodig is én of je het zelf eigenlijk wel zo had geschreven.
3 – Losse zinnen zonder witregels
Dit zie je vaak in e-mails die door Chat zijn gemaakt. Dan zet hij twee losse zinnen onder elkaar, maar dan zonder witregel. Krijg je iets als:
==========
De meeste nieuwsbrieven doen… weinig.
Ze informeren.
Ze promoten.
Maar ze zetten zelden aan tot actie.
En precies daar laat je omzet liggen.
==========
Het gaat om de drie zinnen over informeren, promoten en actie. Niet fout. Wel opvallend. Want een gewone ondernemer zou dit nooit zo zelf opschrijven.
Vaak kun je dit soort zinnen beter achter elkaar zetten. Of er een witregel tussen plaatsen. Net wat het beste past in de situatie.
4 – Eerlijk?
Ook zo’n lelijk stijlmiddel dat ik wel zie in Chat-teksten. Het gebruik van het woordje ‘Eerlijk’. En dan vooral in deze constructie:
- Eerlijk? Veel ondernemers houden zichzelf klein.
- Eerlijk? Dit is complexer dan het lijkt.
- Eerlijk? Ondernemers laten hier gewoon kansen liggen.
Volgens mij komt ook dit erg uit de Amerikaanse storytelling-stijl: “To be honest…”
Ik denk dat geen enkele tekstschrijver in Nederland dit zelf ooit zo zou schrijven. In elk geval gaan bij mij dan altijd de AI-alarmbellen rinkelen. Eerlijk!
5 – Niet dit, maar dat!
Dit is misschien wel de mooiste valkuil die ik onlangs leerde van Volkskrant-journalist Laurens Verhagen die het weer had van de Amerikaanse Jasmine Sun: het creëren van een tegenstelling. En daar heeft ChatGPT echt een handje van.
Dan krijg je dit soort zinnen:
- Veel mensen eten gezonder, maar voelen zich niet energieker.
- Er wordt gefocust op calorieën, maar niet op wat het lichaam écht nodig heeft.
- Je bent druk met je business, maar niet bezig met groei.
- Je post regelmatig en krijgt wat likes. Maar klanten blijven uit.
- Het probleem is niet e-mail, maar hoe je het gebruikt.
Het is natuurlijk een mooi stijlmiddel om iets te benadrukken en in de basis niet fout. Maar als ik het drie keer in een mail tegenkom, weet ik genoeg: dit is ChatGPT.
Aanvullingen?
Gebruik jij ChatGPT (of andere AI-tools) voor jouw teksten? Laat het me weten in de reacties hieronder. Ook hoor ik graag of jij nog andere typische AI-trucjes weet waardoor je meteen ziet: dit is niet door een mens geschreven. Ben benieuwd!
